Posted by Tự nhiên một buổi tối nọ, tôi ngồi nhà lướt lướt mấy cái trang web, cứ phải làm đi làm lại một cái thao tác mà tôi thấy nó hơi bị tốn thời gian. Cứ phải bấm vào đây, rồi kéo xuống kia, copy cái này, paste cái nọ. Tầm vài lần thì không sao, nhưng mà cứ lặp đi lặp lại mấy chục lần thì đúng là muốn phát điên. Lúc đó trong đầu tôi mới nảy ra một cái ý nghĩ: “Hay mình thử viết cái gì đó để tự động hóa cái vụ này xem sao nhỉ?”
Thế là bắt đầu cái hành trình không biết điểm dừng của tôi. Đầu tiên là tôi ngồi ì ra đó, nghĩ xem giờ bắt đầu từ đâu. Kiến thức lập trình thì cũng không phải là cao siêu gì, chỉ là tàm tạm, đủ để nghịch phá thôi. Nhớ ra dạo này mấy đứa bạn hay khoe khoang về Python, bảo nó dễ, lại có nhiều thư viện hỗ trợ. Thế là tôi quăng luôn cái ý định dùng mấy cái ngôn ngữ khác vào sọt rác, quyết định chọn Python để thử sức.
Ngày đầu tiên khởi động, tôi mở cái máy tính lên, cài đặt Python. Cái này thì dễ rồi, cứ lên mạng tìm hướng dẫn là ra ngay. Nhưng mà cái phần tiếp theo mới là đau đầu. Muốn làm cái “tự động hóa” kia thì phải cài thêm mấy cái thư viện khác nữa. Nghe tên thì cũng ngầu lắm: Selenium, BeautifulSoup gì đó. Ngồi đọc hướng dẫn xong thì bắt đầu gõ lệnh cài đặt. Trời ơi, cái đoạn này mới mệt mỏi kinh khủng khiếp. Lỗi nối tiếp lỗi, cứ báo đỏ lòm trên màn hình. Mới đầu thì nghĩ chắc tại mạng, sau thì nghĩ chắc tại mình gõ sai. Xóa đi cài lại, cài lại rồi lại xóa đi. Cứ thế hết buổi tối đầu tiên mà chưa làm được cái quái gì ra hồn cả.
Qua ngày thứ hai, tôi vẫn quyết tâm không bỏ cuộc. Lại ngồi mò mẫm trên mấy cái diễn đàn, cứ thấy ai gặp lỗi giống mình là tôi bay vào đọc hết mấy trăm bình luận. Có lúc thấy người ta chỉ đủ thứ trên đời, nào là cài lại hệ điều hành, nào là chỉnh file cấu hình. Nghe mà muốn xỉu ngang. Nhưng rồi cuối cùng cũng mò ra được một cái thread chỉ cách fix lỗi do phiên bản không tương thích. Vâng, đúng là cái lỗi ngớ ngẩn đó đã hành tôi gần hai ngày trời. Sửa được cái lỗi đó xong, cảm giác đúng là như trút được ngàn cân. Hụt hơi. Cuối cùng cũng cài đặt xong xuôi hết mấy cái thư viện.
Bây giờ mới đến phần chính: viết code. Mục tiêu của tôi đơn giản thôi, là làm sao cho cái máy tính nó tự động mở trình duyệt lên, vào đúng trang web đó, rồi kéo chuột xuống, tìm đúng cái thông tin mình cần và lấy nó ra. Khởi đầu thì tôi chỉ viết mấy dòng code đơn giản để nó mở được cái trang web lên thôi. Xong rồi thử cho nó bấm vào một cái nút nào đó. Lại lỗi! Trời ơi, sao mà nó lắm lỗi thế không biết. Cứ mỗi lần chạy là nó lại báo “Element not found” hay cái gì đó đại loại vậy. Lại phải ngồi mò mẫm, tìm xem cái nút mình muốn bấm nó có cái id, cái class gì không. Hóa ra là nó nằm sâu tít bên trong mấy cái thẻ HTML, phải dùng đúng cái “đường dẫn” đến nó thì code mới hiểu.
Cứ thế, tôi cứ làm từng bước một. Viết được một đoạn, chạy thử, lỗi, sửa, lại chạy thử. Cái cảm giác vui sướng nhất là khi nhìn thấy cái trình duyệt nó tự động làm theo ý mình. Nó tự động kéo trang, tự động bấm nút. Lúc đó mới thấy công nghệ nó vi diệu làm sao. Dần dần, tôi thêm các chức năng khác vào. Cho nó lấy dữ liệu từ trang web ra, rồi lưu vào một cái file Excel nho nhỏ. Mới đầu thì chỉ lưu được vài dòng, sau thì tôi lại muốn lưu nhiều hơn, muốn lọc theo điều kiện này điều kiện kia.
Cả tuần trời cứ thế trôi qua, tôi ngồi lì trước máy tính, ăn ngủ với mấy cái dòng code. Có lúc bí quá, đầu óc căng như dây đàn, thì tôi lại đứng dậy đi pha ly cà phê, ra ban công hít thở tí không khí rồi lại vào vật lộn tiếp. Nhiều khi bế tắc đến mức muốn đập bàn phím luôn. Nhưng rồi cái sự tò mò và cái cảm giác muốn chinh phục nó cứ thôi thúc tôi. Cứ nghĩ, giờ mà bỏ ngang thì uổng công mấy ngày trời của mình quá.
Cuối cùng thì cái “dự án nhỏ” của tôi cũng hoàn thành. Một cái script Python nho nhỏ, nhưng mà nó làm được đúng cái việc tôi muốn. Nó tự động vào trang web, tự động lấy dữ liệu, rồi tự động lưu vào file Excel một cách gọn gàng. Khi tôi bấm nút “Run” lần cuối cùng và nhìn thấy nó hoạt động trơn tru từ đầu đến cuối, tôi đã hét lên một tiếng rõ to vì sung sướng. Lúc đó mới ngồi lại, nhìn vào thành quả của mình. Đúng là như trút được gánh nặng. Tôi tự hào về cái “sản phẩm” của mình lắm, dù nó chỉ là một thứ rất đỗi cá nhân.
Vậy đấy, cái hành trình từ một ý nghĩ vu vơ đến khi hoàn thành được một cái gì đó của tôi nó là như thế. Không có gì cao siêu, không có kỹ thuật gì ghê gớm. Chỉ là kiên trì mò mẫm, tìm tòi, và không bỏ cuộc khi gặp lỗi. Bài học lớn nhất mà tôi rút ra được là: cứ bắt tay vào làm đi, đừng sợ sai, đừng sợ dở. Sai thì sửa, dở thì học hỏi. Chứ cứ ngồi đó nghĩ mãi thì chẳng bao giờ làm được gì đâu.