Posted by 《Diego Simeone: Arsenal không phải là đội bóng mạnh nhất Champions League, Simeone đã chỉ đích danh những đội mạnh nhất Cúp C1.》 đập vào mắt tôi, quả thực tôi đã phải nhổ toẹt một tiếng. Lại giật tít câu view! Tôi tự nhủ, thằng cha Simeone này khôn lỏi đến mức đó sao? Chiến thuật gia lão làng, giỏi nhất nhì thế giới, lại đi phát biểu một câu như kiểu hằn học với Arsenal chỉ vì một trận đấu nào đó ư?
Khởi động “Thực hành” – Lục tung mọi ngóc ngách để tìm sự thật
Nói thật, cái tính hay săm soi của tôi nó ăn vào máu rồi. Mỗi lần đọc được cái gì nghe phi lý hoặc quá nhấn mạnh một khía cạnh, tôi lại muốn xắn tay áo lên, tự mình kiểm chứng xem thực hư nó ra sao. Cái nghề này tôi làm lâu rồi, hiểu rõ mấy chiêu trò của cánh nhà báo lắm.
Bước 1: Kiểm tra nguồn tin gốc.
Tôi lập tức lao vào phòng, mở máy tính, gõ tên Simeone và cụm từ “Champions League strongest” bằng tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha, thậm chí cả tiếng Argentina (vì ổng là người Argentina mà). Tôi đã phải đào bới hàng chục trang tin, từ những tờ báo lá cải cho đến các kênh thể thao uy tín như MARCA, AS, và nhất là các kênh truyền thông ít người biết của Argentina.
- Phần lớn chỉ trích dẫn lại.
- Mấy tờ báo Việt Nam và Đông Nam Á y hệt nhau, copy paste.
- Phải lặn lội qua đến trang thứ 8 của kết quả tìm kiếm Google mới thấy được manh mối.
Mấy tiếng đồng hồ đầu tiên, tôi gần như muốn bỏ cuộc. Toàn là những mảnh vụn, những cái tít vắn tắt, chẳng có lấy một đoạn phỏng vấn đầy đủ nào cả. Cảm giác lúc đó nó y chang cái lần tôi bị mấy thằng cò đất giăng bẫy hồi xưa, cứ thấy ngon ăn, dễ dàng, nhưng đào sâu vào lại là một cái hố sâu hoắm, chẳng có tí giấy tờ hợp pháp nào. Cái sự bực bội, cay cú đó, nó làm tôi càng quyết tâm hơn.
Bước 2: Tìm kiếm “chìa khóa” – Cái context bị cắt xén.
Tôi quyết định đổi chiến thuật. Thay vì tìm câu nói phủ định Arsenal, tôi lại tập trung tìm xem Simeone đã “chỉ đích danh” những đội nào. Real Madrid và Man City là hai cái tên xuất hiện nhiều nhất. Tôi tìm kiếm cụm từ: “Simeone Real City strongest” (Simeone Real City mạnh nhất).
Và đây là lúc tôi tóm được cái đuôi của sự thật. May mắn thay, một tài khoản Twitter của một nhà báo Tây Ban Nha đã đăng tải một đoạn video ngắn, có phụ đề, ghi lại gần như toàn bộ cuộc họp báo của Simeone sau trận đấu gần nhất.
Quá trình phân tích và sự thật bị làm méo mó
Tôi đã xem đi xem lại đoạn video đó phải đến chục lần. Tóm lại, Simeone nói đại ý thế này:
Ông ta ca ngợi Arsenal là một đội bóng “tuyệt vời”, có lối đá tấn công quyến rũ và đang là ứng cử viên nặng ký. Tuy nhiên, khi được hỏi “Ai là đội mạnh nhất?”, ông ta chỉ ra rằng Man City và Real Madrid là hai đội sở hữu kinh nghiệm và bản lĩnh ở Champions League, đặc biệt là vào những thời khắc quyết định. Tức là, ông ta không hề “phủ định” Arsenal, mà chỉ đang đưa ra nhận định về đội “mạnh nhất” dựa trên tiêu chí “kinh nghiệm và sự ổn định ở đấu trường này”.
Cánh báo chí đã làm gì? Họ cắt phéng đoạn ca ngợi Arsenal, chỉ giữ lại câu nói: “Nhưng theo tôi, Man City và Real Madrid vẫn là mạnh nhất.” Thế là, từ một câu nói nhận định khách quan, nó biến thành một cái tít đầy tính khiêu khích, như kiểu Simeone đang cà khịa, chê bai Arsenal vậy.
Cái việc này làm tôi thấy ghê tởm ghê gớm. Nó làm tôi nhớ lại cái thời tôi đi làm thuê cho một công ty cũ. Hồi đó, tôi bị sếp gài bẫy, hứa hẹn đủ điều về khoản tiền thưởng cuối năm, nhưng đến khi thực tế cần chi, lão lại lật kèo, bảo là: “Mày làm tốt, nhưng thằng A và thằng B nó mới là xuất sắc nhất.” Sau này tôi mới biết, lão ta đã cố ý không cho tôi tham gia vào dự án lớn nhất để có cớ cắt giảm thưởng, rồi dùng cái cớ “thằng A, thằng B” để đổ lỗi, y chang cái cách báo chí dùng câu nói của Simeone để bẻ lái ý kiến của ông ta vậy!
Cay đắng, tủi nhục y hệt như cái lần tôi phát hiện ra sự thật về cái tít báo này.
Kết quả và bài học rút ra
Sau khi tự mình thực hành và kiểm chứng, tôi đã có được đầy đủ thông tin để khẳng định: Thông điệp của Simeone là tôn trọng Arsenal, nhưng đặt kinh nghiệm Champions League lên hàng đầu khi đánh giá đội mạnh nhất.
Bài học của tôi rút ra sau cái lần mổ xẻ này cũng là bài học mà tôi luôn muốn chia sẻ với mọi người:
- Đừng bao giờ tin vào mấy cái tít! Đừng bao giờ!
- Luôn phải tìm đến nguồn gốc, cái context đầy đủ của vấn đề.
- Cánh nhà báo không sai khi trích dẫn, nhưng họ sai khi cố ý cắt xén để tạo ra cảm xúc, thay vì truyền tải thông tin chân thật.
Việc bỏ ra mấy tiếng đồng hồ cày cuốc để tìm ra cái sự thật bé tí này, có thể nhiều người cho là rảnh rỗi. Nhưng đối với tôi, nó là một thói quen, là cách tôi rèn luyện sự tỉnh táo của mình trong cái thời buổi thông tin nhiễu nhương này. Giờ thì tôi đã có đủ bằng chứng, không ai có thể lừa gạt tôi bằng một nửa sự thật nữa. Thế là đủ!